درمان زودانزالی مردان؛ قرص، اسپری و تمرین

زودانزالی در بسیاری از مردان قابل کنترل و درمان است؛ اما یک قرص یا روش مشخص برای همۀ افراد بهترین انتخاب نیست. اگر مشکل از نخستین تجربه‌های جنسی وجود داشته باشد، مسیر درمان می‌تواند با زمانی که زودانزالی بعداً ایجاد شده متفاوت باشد. اختلال نعوظ، اضطراب و بعضی مشکلات جسمی نیز ممکن است در انتخاب درمان نقش داشته باشند.

در ادامه، انواع راه‌های درمان زودانزالی، مانند داروهای خوراکی و موضعی، روش‌های رفتاری و تمرینی و روش‌های در حال بررسی مانند بوتاکس و تحریک مغناطیسی را مرور می‌کنیم. همچنین جایگاه درمان‌های گیاهی، بازتاب‌درمانی و محصولات تبلیغاتی را از نظر شواهد علمی بررسی خواهیم کرد. همراه ما باشید. 

بهترین روش درمان زودانزالی چیست؟

بهترین روش درمان به نوع زودانزالی و شرایط شما بستگی دارد. در زودانزالی مادام‌العمر، درمان دارویی نقش مهمی دارد. داپوکستین خوراکی و اسپری لیدوکائین یا پریلوکائین دو درمانی هستند که به‌طور مشخص برای زودانزالی تأیید شده‌اند. 

بعضی داروهای ضدافسردگی نیز می‌توانند انزال را به تأخیر بیندازند و سال‌هاست به‌صورت خارج از کاربرد رسمی دارو برای زودانزالی استفاده می‌شوند.

در زودانزالی اکتسابی، یعنی زمانی که قبلاً کنترل طبیعی وجود داشته و مشکل بعداً ایجاد شده است، درمان عامل زمینه‌ای اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. 

قبل از درمان، نوع زودانزالی و علت آن باید مشخص شود

تشخیص زودانزالی معمولاً با شرح حال پزشکی و جنسی شروع می‌شود. زمان تقریبی انزال، میزان کنترل فرد، ناراحتی ناشی از مشکل، تأثیر آن بر رابطه و اینکه مشکل از ابتدا وجود داشته یا بعداً ایجاد شده، اهمیت دارند. آزمایش‌های پزشکی نیز برای همۀ مردان به‌صورت روتین لازم نیستند و براساس شرح حال یا یافته‌های معاینه درخواست می‌شوند.

۱. زودانزالی مادام‌العمر

در این نوع، مشکل معمولاً از نخستین تجربه‌های جنسی وجود داشته است. درمان‌های دارویی و موضعی در این گروه جایگاه مهمی دارند و انتخاب روش به شرایط بیمار، عوارض احتمالی و ترجیح او بستگی دارد.

۲. زودانزالی اکتسابی و درمان مشکل زمینه‌ای

اگر قبلاً کنترل انزال طبیعی بوده و مشکل بعداً شروع شده است، فقط استفاده از داروی تأخیری همیشه بهترین نقطۀ شروع نیست.

مواردی که ممکن است نیاز به بررسی داشته باشند عبارت‌اند از:

• اختلال نعوظ؛

• اضطراب عملکرد جنسی؛

• مشکلات روانی یا رابطه‌ای؛

• التهاب پروستات یا بعضی علائم ادراری؛

• پرکاری تیروئید.

اگر زودانزالی همراه اختلال نعوظ باشد چه می‌شود؟

زودانزالی و اختلال نعوظ می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. در بعضی مردان، نگرانی از کاهش یا ازدست‌دادن نعوظ باعث عجله در رابطه و کاهش کنترل انزال می‌شود. در چنین شرایطی باید مشخص شود مشکل اصلی زودانزالی است، اختلال نعوظ است یا هر دو وجود دارند.

اگر اختلال نعوظ در ایجاد یا تشدید مشکل نقش داشته باشد، درمان آن می‌تواند بخشی از مسیر درمان زودانزالی باشد.

درمان دارویی زودانزالی

داروهای مورد استفاده برای زودانزالی دو گروه کلی دارند. داپوکستین یک قرص اختصاصی برای درمان زودانزالی است و در بسیاری از کشورها برای این کاربرد تأیید شده است. 

در مقابل، برخی داروهای ضدافسردگی در اصل برای اختلالات خلقی ساخته شده‌اند، اما به‌دلیل قابلیت تأخیر در انزال برای زودانزالی نیز استفاده می‌شوند. این کاربرد در بسیاری از آن‌ها خارج از کاربرد رسمی دارو است.

۱. قرص‌ها؛ بهترین قرص زودانزالی چیست؟

نمی‌توان یک دارو را برای همۀ افراد بهترین قرص زودانزالی دانست. انتخاب قرص به نوع زودانزالی، بیماری‌های همراه، سایر داروهای مصرفی، عوارض احتمالی و… بستگی دارد. در جدول زیر انواع قرص‌هایی را که برای درمان زودانزالی مصرف می‌شوند می‌بینید.

۲. اسپری و کرم بی‌حس‌کننده برای زودانزالی

داروهای بی‌حس‌کنندۀ موضعی با کاهش حساسیت سر آلت می‌توانند رسیدن به انزال را به تأخیر بیندازند. اسپری لیدوکائین یا پریلوکائین (مخصوص رابطۀ جنسی) یکی از درمان‌های تأییدشدۀ اختصاصی برای زودانزالی مادام‌العمر است. کرم‌های حاوی این ترکیبات نیز در مطالعات افزایش زمان انزال را نشان داده‌اند.

محدودیت‌ها: 

• احتمال بی‌حسی بیش‌ازحد یا انتقال دارو به شریک جنسی (باقی‌ماندۀ دارو را پاک کنید)

• نیازمند بررسی بیشتر در زو‌ج‌هایی که قصد بارداری دارند.

درمان زودانزالی بدون دارو

روش‌های غیردارویی بیشتر زمانی مطرح می‌شوند که اضطراب عملکرد، کنترل تحریک یا مشکلات رابطه‌ای در زودانزالی نقش داشته باشند. اثربخشی این روش‌ها به‌اندازۀ درمان دارویی نیست؛ اما ترکیب آن‌ها با درمان پزشکی می‌تواند برای بعضی افراد مفید باشد.

۱. روش‌های رفتاری و روان‌جنسی برای کنترل و جلوگیری از زودانزالی

EAU گزارش می‌کند:

«Evidence suggests that start-stop exercises, combined with psychoeducation and mindfulness techniques improve PE symptoms, as well as PE-associated distress, anxiety and depression»

«شواهد نشان می‌دهد تمرین توقف و شروع همراه با آموزش روان‌جنسی و تکنیک‌های ذهن‌آگاهی می‌‌تواند علائم زودانزالی و همچنین ناراحتی، اضطراب و افسردگی مرتبط با آن را بهبود دهد»

روش‌های مورد استفاده می‌توانند شامل این موارد باشند:

• تکنیک توقف و شروع: تحریک پیش از رسیدن به مرحلۀ انزال متوقف شده و پس از کاهش، تحریک دوباره شروع می‌شود.

• آموزش کنترل تحریک: فرد یاد می‌گیرد شدت تحریک و نزدیک‌شدن به انزال را بهتر تشخیص دهد.

• کاهش اضطراب عملکرد: کنترل نگرانی و فشار ذهنی هنگام رابطه می‌تواند بخشی از درمان باشد.

• درمان شناختی و رفتاری: در صورت نقش‌داشتن اضطراب، افکار منفی یا فشار عملکرد قابل استفاده است.

• زوج‌درمانی: اگر مشکلات رابطه‌ای یا نگرانی دوطرفه در ایجاد یا تشدید مشکل نقش داشته باشند، ممکن است کمک‌کننده باشد.

۲. ورزش‌ برای درمان زودانزالی

ورزش‌های درمان زودانزالی معمولاً بر تقویت عضلات کف لگن تمرکز دارند. یک پژوهش نشان داده است که توان‌بخشی کف لگن مانند کگل و تمرینات مشابه ممکن است برای بعضی مردان مبتلا به زودانزالی مفید باشد.

رژیم غذایی برای زودانزالی

باید بین سلامت عمومی جنسی و درمان مستقیم زودانزالی تفاوت گذاشت. راهنماهای اصلی، غذا یا رژیم غذایی مشخصی را به‌عنوان درمان استاندارد زودانزالی معرفی نمی‌کنند.

رژیم متعادل، فعالیت بدنی و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای برای سلامت عمومی اهمیت دارند؛ اما مصرف یک میوه، دمنوش یا مادۀ غذایی خاص را نمی‌توان جایگزین درمان دارویی، موضعی یا روان‌جنسی کرد.

درمان‌های گیاهی و سنتی زودانزالی

در طب سنتی، روش‌ها و داروهای مختلفی برای درمان زودانزالی مظرح شده‌اند. در ادامه آن‌ها معرفی و را از دید علمی بررسی می‌کنیم

الف) دارو و قرص گیاهی برای زودانزالی

داروی گیاهی زودانزالی و محصولات مختلفی با عنوان بهترین قرص گیاهی زودانزالی معرفی می‌شوند؛ اما شواهد علمی کافی برای اثربخشی آن‌‌ها وجود ندارد.

۱. پکیج زودانزالی تیتان

فرآورده‌ای موضعی است که با ترکیبات گیاهی مختلف تبلیغ می‌شود؛ اما فهرست ترکیبات اعلام‌شده بین فروشندگان یکسان نیست و فرمول قابل‌استناد مستقلی برای آن پیدا نشد.

۲. اِکسورا (Exoura)

اکسورا به‌عنوان فرآوردۀ گیاهی حاوی عصاره‌هایی مانند جینسینگ و تریبولوس تبلیغ می‌شود؛ اما ترکیبات دقیق و مقدار مواد مؤثرۀ آن به‌طور شفاف و قابل‌تأیید در دسترس نیست.

هشدار: این محصولات ممکن است با داروهای اصلی و تخصصی تداخل داشته باشند. بنابراین؛ مصرف آن‌ها را توصیه نمی‌کنیم.

ب) بازتاب‌درمانی برای زودانزالی 

در درمان زودانزالی با بازتاب درمانی، به نقاط مشخصی از کف پا و گاهی دست فشار وارد می‌شود. این روش بر این باور استوار است که این نقاط با بخش‌های مشخصی از بدن ارتباط دارند و تحریک آن‌ها می‌تواند در همان بخش‌ها اثر درمانی ایجاد کند. براساس مطلبی از مرکز ملی سلامت آمریکا، این ارتباط و اثر درمانی ادعاشده اثبات نشده است.

بوتاکس برای زودانزالی

ذر این روش سم بوتولینوم به آلت تزریق می‌شوند تا فعالیت بعضی عضلات موثر در خروج منی را کاهش دهند. البته تاثیر این روش کوتاه‌مدت است؛ همچنین، برای همه ممکن است موثر نباشد.

درمان زودانزالی با دستگاه rTMS

دستگاه rTMS با پالس‌های مغناطیسی، نواحی مشخصی از مغز را تحریک می‌کند. این روش بیشتر در درمان بعضی اختلالات روان‌پزشکی، به‌ویژه افسردگی و در برخی موارد وسواس، کاربرد دارد.

یک مطالعه در سال ۲۰۲۶ در نشریۀ Sexual Medicine منتشر شد نشان داده است که تحریک مغناطیسی ریشۀ عصب ساکرال می‌تواند زمان انزال و کنترل آن را بهبود دهد؛ اما هنوز برای اثربخشی «دستگاه rTMS» بر انزال شواهد علمی کافی وجود ندارد.  

آیا جراحی برای درمان زودانزالی انجام می‌شود؟

جراحی درمان رایج و معمول زودانزالی نیست. روش‌هایی مانند قطع عصب پشتی آلت برای کاهش حساسیت مطرح شده‌اند؛ اما این اقدام برگشت‌ناپذیر است و برای درمان زودانزالی توصیه نمی‌شود.

تنها در موارد نادری که این اختلال در اثر ختنۀ بد ایجاد شده باشد، برای درمان زودانزالی ناشی از ختنه جراحی مکن است مناسب باشد. 

اگر درمان زودانزالی جواب ندهد چه باید کرد؟

جواب‌ندادن یک روش الزاماً به معنی مقاوم‌بودن زودانزالی نیست. قبل از آزمون‌وخطای داروهای بیشتر بهتر است چند موضوع دوباره بررسی شوند:

• آیا نوع زودانزالی درست مشخص شده است؟

• آیا درمان به روش و مدت مناسب استفاده شده است؟

• اختلال نعوظ هم‌زمان وجود دارد؟

• اضطراب عملکرد یا مشکل رابطه‌ای درمان نشده است؟

• بیماری یا داروی دیگری در وضعیت فرد نقش دارد؟

• آیا ترکیب چند روش درمانی مناسب‌تر است؟

در بعضی مردان، بازبینی تشخیص یا ترکیب دارودرمانی با مداخلات روان‌جنسی می‌تواند منطقی‌تر از تعویض خودسرانۀ چند دارو باشد.

چه زمانی برای زودانزالی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر مشکلات زیر را تجربه می‌کنید، ارزیابی پزشکی می‌تواند به شما کمک کند:

• زودانزالی به‌طور مداوم تکرار می‌شود و برای شما یا رابطه‌تان ناراحت‌کننده است؛

• مشکل به‌تازگی شروع شده؛

• هم‌زمان اختلال نعوظ دارید؛

• همزمان علائمی مانند درد لگن، سوزش ادرار یا سایر علائم ادراری دارید.

وزیت اغلب شامل ارزیابی شرح حال، درمان‌های قبلی، اختلال نعوظ و سایر عوامل زمینه‌ای است. اگر اضطراب یا مشکلات رابطه‌ای نقش قابل‌توجهی داشته باشند، بررسی روان‌شناختی یا زوج‌درمانی نیز می‌تواند در کنار درمان پزشکی مطرح شود.

جمع‌بندی

درمان زودانزالی فقط به مصرف یک «قرص تأخیری» محدود نمی‌شود. ابتدا باید مشخص شود مشکل از ابتدا وجود داشته یا بعداً ایجاد شده است. در نوع اکتسابی، درمان مشکلاتی مانند اختلال نعوظ، اضطراب، التهاب پروستات یا بعضی عوامل زمینه‌ای می‌تواند بخش مهمی از مسیر درمان باشد.

در میان داروها، داپوکستین قرص اختصاصی تأییدشده برای زودانزالی است و برخی قرص‌های ضدافسردگی نیز برای تأخیر انزال استفاده می‌شوند. درمان موضعی نیز لیدوکائین و پریلوکائین نیز پشتوانۀ علمی دارند.  علاوه‌بر دارو، روش‌های رفتاری و روان‌جنسی می‌توانند مکمل درمان باشند.

زودانزالی می تواند باعث افسردگی و کاهش اعتماد به نفس شود و بر زندگی عاطفی-جنسی شما تاثیر منفی بگذارد. اگر این مشکل را تجربه می‌کنید؛ می‌توانید همین حالا از بالای صفحه برای دریافت نوبت از مظب دکتر قاضی در مشهد اقدام کنید.