علائم زگیل تناسلی در مردان: نشانه‌ها و تشخیص

علائم زگیل تناسلی در مردان معمولاً به‌صورت زائده‌های کوچک، گوشتی یا برجسته روی پوست ناحیۀ تناسلی ظاهر می‌شود. این زگیل‌ها می‌توانند هم‌رنگ پوست، صورتی یا قهوه‌ای باشند و گاهی به‌صورت تکی و در برخی موارد به‌شکل خوشه‌ای و شبیه گل‌کلم دیده می‌شوند. 

زگیل تناسلی در مردان اغلب در نواحی مانند آلت تناسلی، کیسه بیضه، کشالۀ ران و اطراف مقعد بروز پیدا می‌کند. در برخی افراد، زگیل‌ها ممکن است در داخل مقعد یا بخش‌های داخلی ایجاد شوند و به‌دلیل غیر قابل مشاهده بودن، برای مدت‌ها بدون تشخیص باقی بمانند؛ ازاین‌رو شناخت دقیق علائم ظاهری و محل‌های شایع بروز زگیل تناسلی اهمیت زیادی دارد. 

در ادامۀ این مقاله، به بررسی راه‌های تشخیص زگیل تناسلی در مردان و روش‌های افتراق آن از ضایعات مشابه می‌پردازیم تا درک دقیق‌تری از این بیماری به دست آورید. برای آگاهی از علائم زگیل تناسلی در مردان، تا پایان این مطلب با ما همراه شوید.

علائم زگیل تناسلی در مردان؛ زگیل تناسلی مردان چه شکلی است؟

علائم ظاهری زگیل تناسلی در مردان، برآمدگی‌های کوچک، گوشتی و نرم روی پوست ناحیۀ تناسلی (آلت تناسلی و کیسۀ بیضه)، کشالۀ ران و اطراف مقعد و گاهی مواقع داخل مجرای ادرار است. این ضایعات پوستی، که توسط ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) ایجاد می‌شوند، گاهی شکل، اندازه و بافت‌های مختلفی دارند.

زگیل‌های تناسلی، گاهی مواقع به‌صورت تکی و گاهی به‌صورت خوشه‌ای (شبیه به گل‌کلم) رشد می‌کنند و رنگ آن‌ها نیز هم‌رنگ پوست یا کمی تیره‌تر است. بافت این زگیل‌ها معمولاً نرم و مرطوب نیست و درصورت اصطکاک یا تحریک، ممکن است دچار خارش، سوزش یا حتی خون‌ریزی شوند. 

گاهی زگیل تناسلی در مردان، آشکار و واضح نیست و به‌دلیل کوچکی، پنهان بودن یا شباهت به سایر ضایعات پوستی، ممکن است فرد متوجه حضور آن نشود یا اهمیت چندانی به وجود آن ندهد. این‌درحالی‌است که آقایان باید مراقب هرگونه تغییر مشکوک در پوست ناحیۀ تناسلی خود باشند و پس از مشاهدۀ علائم زگیل تناسلی به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه کنند.

تفاوت‌های زگیل تناسلی کم‌خطر و پرخطر در مردان

سویه‌های مختلف ویروس پاپیلومای انسانی را به دو دستۀ کم‌خطر و پرخطر تقسیم‌بندی می‌کنند و منظور از سویۀ‌های پرخطر، آن سویه‌هایی است که باعث بروز سرطان در بدن می‌شوند. تشخیص نوع کم‌خطر یا پرخطر زگیل تناسلی، فقط بر اساس علائم ظاهری امکان‌پذیر نیست و برای تعیین سویۀ دقیق ویروس پاپیلوم انسانی، باید تست PCR انجام شود. در ادامه زگیل‌های تناسلی ناشی از سویه‌های کم‌خطر و پرخطر HPV را مقایسه خواهیم کرد:

زگیل تناسلی کم‌خطر در مردان

حدود 90 درصد از زگیل‌های تناسلی ناشی از HPV کم‌خطر، از سویه‌های HPV 6 و HPV 11 ایجاد می‌شوند. ظاهر این زگیل‌ها، برآمدگی‌های نرم، گوشتی و رنگ‌پوست یا صورتی یا قهوه‌ای روشن است. 

سطح آن‌ها می‌تواند زبر و ناصاف یا صاف و هموار باشد. همۀ زگیل‌ها، معمولاً بدون درد و خارش هستند، ولی در برخی موارد با خارش نیز همراهند. البته با روش‌های درمانی موجود، می‌توان این زگیل‌ها را برطرف کرد.

زگیل تناسلی پرخطر

زگیل‌های تناسلی پرخطر، عمدتاً از سویه‌های HPV ۱۶ و HPV ۱۸ به وجود می‌آیند و عامل اصلی سرطان‌های مرتبط با HPV هستند. این سویه‌ها ممکن است باعث بروز زگیل تناسلی بشوند یا نشوند. 

ویژگی اصلی این سویه‌های پرخطر HPV آن است که می‌توانند سلول‌های بدن را به سمت تغییرات پیش‌سرطانی یا سرطانی هدایت کنند. در مردان، این ویروس‌ها با سرطان مقعد، آلت تناسلی و حتی برخی سرطان‌های دهان و گلو ارتباط دارند. 

البته ارتباط بین ویروس HPV با سرطان در مردان، شایع نیست و بیشتر با سرطان دهانۀ رحم ارتباط دارد. ابتلای آقایان به ویروس HPV احتمال انتقال ویروس به شریک جنسی را افزایش می‌دهد.

انواع زگیل تناسلی در مردان و علائم آن‌ها

دقت داشته باشید که زگیل‌های تناسلی که در بدن آقایان و بانوان بروز می‌کند، از نظر ظاهر، محل بروز و میزان خطر، با یکدیگر متفاوت نیستند. شناخت انواع زگیل تناسلی می‌تواند نقش مهمی در مراجعه زودهنگام به پزشک، تشخیص درست و درمان مؤثر آن، نقش مهمی داشته باشد؛ ازاین‌رو تصمیم گرفتیم در این بخش، انواع زگیل تناسلی مردان را مورد بررسی قرار دهیم.

۱. زگیل‌های بیرونی و قابل مشاهده

این نوع زگیل‌ها خودشان را در قالب برآمدگی‌های نرم، گوشتی، گاهی خوشه‌ای و هم‌رنگ پوست نشان می‌دهند. محل بروز آن‌ها بیشتر در نواحی قابل مشاهده مانند نوک یا شفت آلت، کیسۀ بیضه، اطراف مقعد و گاهی کشالۀ ران است. این نوع از زگیل‌ها گاهی با خارش و سوزش نیز همراهند و در صورت تحریک ممکن است خون‌ریزی کنند.

۲. زگیل‌های داخل مجرای ادرار یا مقعد

گاهی زگیل‌های تناسلی، داخل مجرای ادرار یا کانال مقعد رشد می‌کنند که تشخیص آن‌ها دشوارتر است. این زگیل‌ها می‌توانند باعث مشکلاتی مثل سوزش ادرار، احساس ناراحتی در دفع مدفوع و خون‌ریزی خفیف شوند؛ اما بروز این علائم چندان شایع نیست.

۳. زگیل‌های تناسلی در دهان و گلو (نادر)

در موارد نادر، ویروس HPV از طریق رابطۀ جنسی دهانی منتقل می‌شود و بروز زگیل‌های تناسلی در ناحیۀ دهان، گلو، زبان، لوزه‌ها یا دیوارۀ پوستی گلو را به همراه دارد. درصورتی‌که ویروس‌ HPV که عامل این زگیل‌هاست از سویه‌های پرخطر باشد، می‌تواند در موارد نادر، سرطان‌های پرخطری مثل سرطان دهان و گلو ایجاد کند.

زگیل دهانی ناشی از ویروس HPV معمولاً چند هفته تا چند ماه پس از تماس با ویروس ظاهر می‌شود. البته ممکن است ویروس برای مدتی طولانی در بدن، نهفته و بدون علامت باقی بماند و بعدها فعال شود. همچنین ممکن است ویروس، اصلاً علامتی نداشته باشد و سیستم ایمنی سرکوبش کند.

۴. ابتلای بدون علامت به ویروس HPV

برخی از سویه‌های پرخطر ویروس HPV مانند سویه‌های ۱۶ و ۱۸، ممکن است ظاهراً زگیلی ایجاد نکنند، اما به‌طور مخفیانه در بافت‌های داخلی فعالیت می‌کنند و باعث تغییرات سلولی می‌شوند. 

روش‌های تشخیص زگیل تناسلی در مردان

تشخیص زگیل تناسلی در مردان معمولاً یک فرایند چندمرحله‌ای است که اغلب با مشاهدۀ ظاهری، آغاز و درصورت لزوم، با آزمایش‌های دقیق‌تر تکمیل می‌گردد. در آقایان، ریسک ابتلا به سرطان از طریق ویروس HPV، بسیار پایین است و بیشتر، نقش ناقل ویروس به شریک جنسی را دارند؛ به‌همین‌دلیل تشخیص در مردان، بیشتر به‌صورت بالینی است. 

در ادامه روش‌های بررسی و تشخیص زگیل تناسلی آقایان را بیان می‌کنیم.

۱. معاینۀ فیزیکی و بالینی

در بیشتر موارد، پزشک با یک معاینۀ ساده می‌تواند زگیل‌های تناسلی را تشخیص دهد. این روش، مهم‌ترین و اصلی‌ترین گام برای تشخیص زگیل تناسلی است. البته زگیل‌های تناسلی بسیار کوچک یا مسطح ممکن است در این روش به‌راحتی تشخیص داده نشوند.

۲. بیوپسی (نمونه‌برداری)

در مواردی که ظاهر زگیل مشکوک باشد یا ضایعه به شکل غیر معمولی دیده شود، پزشک ممکن است از بیوپسی (نمونه‌برداری) استفاده کند تا از طریق بررسی بافت در آزمایشگاه، نوع دقیق آن مشخص شود. نمونه‌برداری، زمانی اهمیت ویژه پیدا می‌کند که احتمال زگیل پرخطر یا ضایعۀ پیش‌سرطانی مطرح باشد.

دقت داشته باشید که انجام این روش برای آقایان، چندان رایج و متداول نیست و فقط زمانی استفاده می‌شود که نیاز به افتراق با دیگر بیماری‌های مهم یا سرطان، مطرح باشد.

۳. تست مولکولی HPV (برای تعیین نوع ویروس)

در موارد نادر، برای بررسی دقیق‌تر ممکن است از تست HPV یا آزمایش‌های مولکولی استفاده شود. این آزمایش، سویه‌های مختلف ویروس پاپیلوم انسانی را مشخص می‌کند. دقت داشته باشید که حتی اگر فرد، هیچ زگیل ظاهری نداشته باشد، باز هم از طریق این آزمایش می‌توان مبتلا بودن یا نبودنش به ویروس HPV و سویۀ ویروس را مشخص کرد.

 این تست‌ معمولا برای تشخیص hpv در مردان انجام نمی‌شود؛ مگر در موارد خاص مثل نیاز به غربالگری سرطان مقعد. 

راه‌های انتقال زگیل تناسلی در مردان

زگیل تناسلی بر اثر آلوده شدن به ویروس HPV ایجاد می‌شود و یک بیماری مقاربتی محسوب می‌شود. به بیان دیگر، انتقال ویروس HPV از طریق تماس مستقیم پوست با پوست در ناحیۀ تناسلی رخ می‌دهد. البته احتمال انتقال آن از روش‌های دیگر نیز وجود دارد. آقایان ممکن است از راه انواع روابط جنسی (واژینال، مقعدی یا دهانی) به زگیل تناسلی، مبتلا شوند. 

پزشکان و مراکز بهداشتی تأکید دارند که انتقال این ویروس از طریق تماس‌های غیرجنسی در محیط‌های عمومی، بسیار بعید است و راه انتقال اصلی، همان تماس نزدیک پوستی هنگام فعالیت جنسی است.

۱. انتقال HPV با وجود کاندوم

توجه داشته باشید که استفاده از کاندوم، ریسک انتقال را کاهش دهد؛ اما به‌دلیل اینکه ویروس روی پوست اطراف ناحیۀ تناسلی نیز وجود دارد، کاندوم نمی‌تواند محافظت و مصونیت کامل ایجاد کند.

۲. بررسی احتمال انتقال با وسایل شخصی مشترک

در موارد نادر و با احتمال اندک، استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند حوله یا تیغ اصلاح و تماس غیرمستقیم با سطوح آلوده، ممکن است باعث ابتلا به ویروس HPV و بروز زگیل تناسلی در آقایان شود.

۳. بررسی احتمال انتقال HPV از آب استخر

هیچ شواهد علمی معتبر مبنی بر انتقال ویروس HPV از طریق آب استخر وجود ندارد. ویروس HPV یک ویروس بسیار حساس است که نمی‌تواند برای مدت طولانی در محیط‌های خارج از بدن، مانند آب کلردار یا سطوح بی‌جان، زنده بماند. 

عوارض زگیل تناسلی در مردان

زگیل تناسلی در مردان، علامت ظاهری خاصی ندارد و در بیشتر موارد، بدون درد و خارش و سوزش است. البته زگیل تناسلی در برخی موارد می‌تواند باعث بروز عوارض آزاردهنده‌ای مثل خارش، سوزش، احساس ناراحتی در حین ادرار یا رابطه جنسی شود. 

۱. ظاهر ناحیۀ تناسلی و کاهش اعتمادبه‌نفس

در برخی موارد، زگیل‌ها دچار عفونت‌های ثانویه می‌شوند، به‌ویژه زمانی که فرد آن‌ها را بخاراند یا دست‌کاری کند. این عفونت‌ها می‌توانند باعث ترشح، التهاب یا حتی بوی ناخوشایند شوند و به درمان فوری نیاز داشته باشند.

علاوه‌براین، تأثیر روانی زگیل تناسلی بر مردان را نباید نادیده گرفت. بسیاری از مبتلایان به‌دلیل محل بروز زگیل و احتمال انتقال آن به دیگری، دچار اضطراب روانی، احساس خجالت، کاهش اعتماد‌به‌نفس و ترس از رد شدن در روابط عاطفی یا جنسی می‌شوند. 

این فشارهای روانی می‌توانند کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند و حتی مانع از مراجعه به پزشک و پیگیری به‌موقع درمان شوند و همین موضوع، احتمال بدتر شدن وضعیت بیماری، گسترش زگیل‌ها و انتقال آن به دیگران را افزایش می‌دهد.

۲. احتمال ابتلا به سرطان

درصورت ابتلای فرد به سویه‌های پرخطر HPV، در موارد نادر احتمال مبتلا شدن او به سرطان‌هایی مانند سرطان مقعد و ناحیۀ تناسلی وجود دارد؛ به‌همین‌دلیل لازم است که شخص، به‌سرعت به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه کند تا با تشخیص درست و اقدامات درمانی هوشمندانه، جلوی تشدید عوارض بیماری‌اش گرفته شود.

۳. احتمال انتقال ویروس HPV به شریک جنسی

احتمال ابتلا به سرطان ناشی از آلوده شدن به ویروس HPV در آقایان، پایین است. اهمیت بررسی زگیل تناسلی در مردان، بیشتر به‌دلیل احتمال انتقال ویروس به شریک جنسی است. آقایان با مراجعه به پزشک متخصص و انجام اقدامات لازم می‌توانند تا حد زیادی جلوی انتقال ویروس به شریک جنسی خود را بگیرند.

درمان زگیل تناسلی مردان

روش‌های درمان زگیل تناسلی مردان، صرفاً برای پاکسازی پوست از زگیل انجام می‌شود و ویروس را از بین نمی‌برد. پس از حذف زگیل، ویروس در بدن باقی می‌ماند و احتمال عود زگیل وجود دارد. 

درمان زگیل تناسلی مردان بسته به اندازه، تعداد، محل زگیل‌ها و صلاح‌دید پزشک می‌تواند به روش‌های مختلفی انجام شود. درست است که تاکنون درمان قطعی برای ویروس HPV یافت نشده، ولی با روش‌های درمانی علمی و معتبر کنون می‌توان زگیل‌های تناسلی را حذف کرد و احتمال گسترش زگیل‌ها و انتقال آن به دیگران را کاهش داد.

یکی از روش‌های حذف زگیل‌های تناسلی، فریز کردن یا کرایوتراپی با نیتروژن مایع است. این روش باعث تخریب بافت زگیل از طریق انجماد سریع می‌شود.

روش دیگر برای حذف زگیل‌های تناسلی، لیزردرمانی است که یکی از مؤثرترین و کارآمدترین تکنیک‌های موجود به شمار می‌رود و پزشکان بسیاری برای از بین بردن زگیل‌های بیماران، از این روش کمک می‌گیرند.

یکی دیگر از روش‌های درمان زگیل تناسلی، استفاده از داروهای موضعی است که مستقیماً روی زگیل‌ها مالیده می‌شوند و حذف زگیل‌های تناسلی با این روش، چند هفته تا چند ماه زمان می‌برد. 

پیشگیری از انتقال زگیل تناسلی با واکسیناسیون و رعایت بهداشت جنسی

یکی از مؤثرترین راه‌ها برای پیشگیری از ابتلا به ویروس HPV و زگیل تناسلی، دریافت واکسن گارداسیل (Gardasil) است. بهترین زمان برای تزریق واکسن HPV، پیش از شروع فعالیت جنسی و در سنین نوجوانی و جوانی است. 

علاوه بر واکسیناسیون، رعایت بهداشت جنسی برای پیشگیری از ابتلا به ویروس HPV و انتقال آن، از اهمیت بالایی برخوردار است. استفادۀ صحیح و مداوم از کاندوم می‌تواند تا حدی خطر انتقال ویروس را کاهش دهد. پرهیز از روابط جنسی پرخطر نیز از راهکارهای مؤثر دیگر برای پیشگیری از انتقال این ویروس محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

در این مقاله تلاش کردیم متداول‌ترین علائم زگیل تناسلی در مردان را بیان کنیم و در مورد روش‌های تشخیص و انتقال این بیماری، راه‌های پیشگیری و درمان آن حرف بزنیم. امیدواریم نکاتی که در این مقاله بیان کردیم، باعث آشنایی کامل شما با این بیماری شده باشد.

مهم‌ترین کار پس از مشاهدۀ علائم زگیل تناسلی مردان، مراجعه زودهنگام به پزشک متخصص اورولوژی برای تشخیص درست و پیگیری فرایند حذف زگیل‌های تناسلی است. با این کار می‌توانید احتمال گسترش زگیل‌ها، انتقال آن‌ها به سایر افراد و وخیم‌تر شدن وضعیت این بیماری را کاهش دهید و اعتمادبه‌نفس خود را افزایش دهید.

سوالات متداول