یکی از موضوعهای چالشبرانگیز در زمینۀ سلامت فردی و جنسی، امکان استفاده از روشهای پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی است. زگیل تناسلی یکی از شایعترین بیماریهای مقاربتی است و بر اثر آلوده شدن به ویروس HPV بروز میکند. طبق آمارهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حدود 31 درصد از مردان جهان به حداقل یک سویه از HPV آلودهاند و 12 درصد از بانوان جهان هم DNA ویروس HPV را در دهانۀ رحم دارند.
در طب سنتی، پیشگیری بر درمان مقدم است. بر اساس اصول این طب، تقویت قوای بدن، حفظ تعادل مزاج، اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم و پرهیز از عوامل زمینهساز بیماری، از مهمترین پایههای پیشگیری از ابتلا به بیماریهای ویروسی از جمله زگیل تناسلی، به شمار میروند.
در این مقاله تصمیم داریم دیدگاههای طب سنتی در زمینۀ پیشگیری از زگیل تناسلی را از نگاه علمی بررسی کنیم. برای آشنایی با این دیدگاهها تا پایان این مطلب با ما همراه شوید. دقت داشته باشید که راهکارهای طب سنتی که در این مقاله بیان میشود، مبنای علمی و معتبری ندارد و بههمیندلیل پزشکان استفاده از راهکارها را تجویز نمیکنند.
پیشگیری از HPV با درمانهای سنتی
در طب سنتی، تمرکز اصلی بهجای درمان، بر پیشگیری و حفظ تعادل بدن است. این نگاه دربارۀ بیماریهای ویروسی مانند زگیل تناسلی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چون حتی پس از پاکسازی ظاهری زگیلها، عامل بیماری میتواند در بدن باقی بماند و در صورت ضعیف بودن سیستم ایمنی، دوباره خود را نشان دهد. با توجه به این موارد، در طب سنتی، پیشگیری اصولی و تقویت توان دفاعی بدن نقش کلیدی در کنترل این وضعیت دارد.
افراد فعال در حوزۀ طب سنتی با تکیه بر اصلاح سبک زندگی، مزاجشناسی و استفاده از برخی گیاهان دارویی، راهکارهایی برای پیشگیری از بروز مجدد زگیل تناسلی ارائه میدهند. از جملۀ این راهکارها میتوان به پرهیز از غذاهای سرد و مرطوب، مصرف موادی مانند سیر، زنجبیل، آویشن، سیاهدانه و عسل و توجه به سلامت کبد اشاره کرد.
باید توجه داشت که این راهکارها تاکنون در بررسیها و مطالعات علمی معتبر بهطور قطعی تأیید نشدهاند و نمیتوان آنها را بهعنوان روشهای قابل اتکا برای پیشگیری مؤثر معرفی کرد. هدف از بررسی این توصیهها، ارزیابی آنها با دید علمی است تا بتوانید با آگاهی بیشتر تصمیم بگیرید و فرصت پیشگیری را با تکیه بر روشهای ناکارآمد از دست ندهید.
باورهای طب سنتی دربارۀ ویروس HPV
در طب سنتی، حفظ سلامت بدن بر پایۀ تعادل اخلاط و کیفیت مزاج تعریف میشود. از این زاویۀ دید، پیشگیری از بیماریهایی مانند زگیل تناسلی، پیش از هر چیز به کنترل عوامل درونی بدن بازمیگردد.
در طب سنتی معتقدند غلبۀ رطوبتهای غلیظ، سردی یا حرارت نامتعادل در برخی اندامها میتواند بدن را مستعد بروز مشکلات پوستی و تناسلی کند؛ بنابراین، با اصلاح سبک زندگی، تعدیل مزاج و کاهش مواد زائد، میتوان زمینههای بروز این اختلالات را پیش از ابتلا کاهش داد.
این در حالی است که از دیدگاه پزشکی و علمی، زگیل تناسلی یک بیماری عفونی است که در اثر ورود یک عامل خارجی یعنی ویروس ایجاد میشود و شکلگیری آن ارتباطی با مفاهیمی مانند گرمی، سردی یا رطوبت بدن ندارد.
در واقعیت و از نظر علمی، ابتلا تنها زمانی رخ میدهد که ویروس از طریق تماس منتقل شود و بتواند در بدن فعال شود. به همین دلیل، پیشگیری مؤثر بر پایه شناخت عامل ویروسی، راههای انتقال و روشهای علمی کاهش خطر ابتلا تعریف میشود، نه بر اساس ویژگیهای مزاجی یا تعادل اخلاط.
اصول و مبانی پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی
از دیدگاه طب سنتی یکی از مهمترین اصول پیشگیری از HPV در خانه، تغذیۀ سالم و متناسب با مزاج فرد است:
- پرهیز از غذاهای رطوبتزا: در طب سنتی توصیه میشود که افراد از مصرف غذاهای رطوبتزا، سنگین و فسادپذیر بپرهیزند و در عوض، مواد غذایی گرم و خشک مانند زنجبیل، عسل، دارچین، خرما و سیر مصرف کنند. زیرا معتقدند این مواد به تقویت ایمنی و جلوگیری از زمینهسازی برای بروز زگیلهای تناسلی کمک میکند.
- پاکسازی بدن (تصفیۀ اخلاط): یکی دیگر از اصول طب گیاهی برای جلوگیری از زگیل تناسلی مردان و زنان، پاکسازی بدن است. متخصصان طب سنتی بر این باورند که انجام بادکش، استفاده از گیاهان مسهل و ادرارآور و در برخی موارد حجامت، به خروج مواد زائد کمک و بدن را برای مقابله با عوامل بیماریزا آماده میکند.
البته هیچکدام از این موارد، از نظر علمی تأیید نشدهاند و در بهترین حالت، رویکردی اجتنابی یا راهی برای تقویت ایمنی هستند. هیچکدام از این روشها این قابلیت را ندارند که بدن را بهطور ویژه و خاص در مقابل ویروس HPV مقاوم کنند.
مواد طبیعی مؤثر در پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی
در منابع مرجع طب سنتی، گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی، جایگاه ویژهای در تقویت بدن و پیشگیری از بیماریهای ویروسی مانند زگیل تناسلی و HPV دارند. بر پایۀ آموزههای حکمای سنتی، استفاده از مواد طبیعی که خاصیت ضدویروسی یا تعدیلکننده مزاج دارند، میتواند بهعنوان داروی گیاهی HPV در کنار رعایت اصول بهداشتی و سبک زندگی سالم، نقش مؤثری در محافظت از بدن ایفا کند.
بر اساس همین باور، برخی گیاهان در طب سنتی برای پیشگیری از زگیل تناسلی توصیه میشوند. توجه داشته باشید که اثربخشی هیچیک از این داروهای گیاهی زگیل تناسلی، در منابع معتبر و علمی بینالمللی تأیید نشده است. در ادامۀ این بخش از مقاله میخواهیم این درمانهای خانگی و گیاهی را از نظر علمی مورد بررسی قرار دهیم.
1. زردچوبه و خواص ضدویروسی آن برای پیشگیری از زگیل تناسلی
یکی از نسخههای گیاهی زگیل تناسلی که بیشتر متخصصان طب سنتی پیشنهاد میکنند، زردچوبه است. از دید آنها، زردچوبه برای پیشگیری و درمان بیماریهای ویروسی و التهابی مفید است و میتواند به تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر ویروسها کمک کند.
هرچند زردچوبه حاوی کورکومین (مادهای ضدویروس) است؛ اما دقت داشته باشید که تاکنون هیچ مرکز علمی و معتبری، نقش زردچوبه برای پیشگیری از زگیل تناسلی را تأیید نکرده است.
2. سیر؛ مادهای مؤثر برای پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی
سیر یکی دیگر از خوراکیهای مناسب برای تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر زگیل تناسلی از دیدگاه طب سنتی است. فعالان طب سنتی معتقدند که سیر، نقش مهمی در مبارزۀ بدن با عفونتهای ویروسی مثل HPV ایفا میکند و بهدلیل طبع گرم و خشک خود، بهعنوان یک گیاه تعدیلکنندۀ اخلاط شناخته میشود.
از نظر علمی ترکیب فعال اصلی در سیر، آلیسین (Allicin) نام دارد؛ مادهای گوگردی که پس از خرد یا له شدن سیر آزاد میشود و دارای خواص ضدویروسی، ضدباکتریایی و ضدالتهابی قوی است.
درست است که در بعضی تحقیقات آزمایشگاهی گفته شده که سیر، خواص ضد ویروسی دارد؛ ولی در بررسیهای بالینی، اثربخشی آن در پیشگیری از زگیل تناسلی تایید نشئده است. ازاینرو پزشکان استفاده از این ماده را برای پیشگیری از ابتلا به HPV توصیه نمیکنند.
آشنایی با چند مورد دیگر از نسخههای گیاهی زگیل تناسلی در طب سنتی
در طب سنتی، علاوهبر سیر و زردچوبه، به گیاهان دیگری هم برای تقویت سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از بیماریهای ویروسی مثل زگیل تناسلی اشاره شده است. از جملۀ این گیاهان میتوان به بابونه، آویشن و نعناع فلفلی اشاره کرد.
از نگاه متخصصان طب سنتی، این گیاهان عمدتاً با خواص ضدعفونیکننده، ضدویروسی و متعادلکنندۀ مزاج، در تقویت سیستم ایمنی بدن، نقش مهم و اساسی دارند:
- بابونه: ضدالتهاب و آرامبخش، تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهابهای پوستی
- آویشن: ضدباکتری و ضدویروس
- نعناع فلفلی: تقویت سیستم ایمنی و تعدیل رطوبت زائد بدن
البته شواهد علمی کافی برای اثبات اثربخشی این گیاهان وجود ندارد؛ بههمیندلیل پزشکان آنها را برای پیشگیری از ابتلا به HPV را توصیه و تجویز نمیکنند.
توصیههای تغذیهای و مراقبتی برای پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی
یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از زگیل تناسلی در طب سنتی، توجه به داشتن تغذیۀ سالم و مصرف خوراکیهای طبیعی با طبع گرم و متعادل مانند عسل طبیعی، زردچوبه، آب انار تازه، زنجبیل و میوههای فصل است.
این خوراکیها از دیدگاه طب سنتی باعث تقویت حرارت غریزی و پاکسازی بدن از رطوبتهای مضر میشود.همچنین پرهیز از غذاهای سنگین، سرد، چرب و فرآوریشده را برای حفظ سلامت عمومی ضروری میدانند.
توجه داشته باشید که مصرف مداوم برخی گیاهان دارویی میتوانند اثرات منفی داشته باشد. بهویژه در برخی گروهها مانند بانوان باردار، کودکان و افراد دارای بیماریهای زمینهای مثل اختلالات کبدی، قلبی یا خودایمنی باید با احتیاط مصرف شود.
واکسن HPV، موفقترین راه پیشگیری از زگیل تناسلی
روشهایی که در طب سنتی یا درمانهای خانگی برای پیشگیری از زگیل تناسلی مطرح میشوند، توانایی این را ندارند که بدن را بهصورت امن، مؤثر و هدفمند در برابر عامل اصلی بیماری مقاوم کنند.
این رویکردها معمولاً کلی هستند و نمیتوانند سیستم ایمنی را بهطور اختصاصی برای مقابله با یک ویروس مشخص آماده کنند.، اتکا به روشهای طب سنتی، ممکن است باعث شود فرد فرصت ارزشمند پیشگیری مؤثر از زگیل تناسلی را از دست بدهد.
در علم پزشکی، دانشمندان موفق شدهاند واکسنی طراحی کنند که سیستم ایمنی بدن را برای شناسایی و مقابله با سویههای مختلف ویروس HPV آموزش میدهد. این واکسن تا امروز موفقترین و مؤثرترین راه پیشگیری از زگیل تناسلی شناخته میشود و نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا دارد.
در کنار واکسیناسیون، رعایت رفتارهای ایمن جنسی مانند داشتن شریک جنسی ثابت، استفاده از روشهای محافظتی و پرهیز از روابط پرخطر، بخش جداییناپذیر پیشگیری علمی و مؤثر از این بیماری محسوب میشوند.
جمعبندی
در این مقاله به روشهایی پرداختیم که در طب سنتی برای پیشگیری از زگیل تناسلی مطرح میشوند و معمولاً بر تقویت عمومی بدن، اصلاح تغذیه، تعادل مزاج و رعایت برخی اصول رفتاری تکیه دارند. البته باید تأکید کرد که این رویکردها توانایی پیشگیری هدفمند و اختصاصی در برابر ویروس HPV را ندارند و حتی در صورت رعایت کامل آنها، فرد همچنان میتواند در معرض ابتلا قرار داشته باشد.
بهعلاوه این روشها پشتوانۀ علمی و شواهد معتبر پزشکی ندارند و در برخی موارد، نهتنها مؤثر نیستند بلکه میتوانند باعث ایجاد اطمینان کاذب و افزایش خطر ابتلا شوند؛ ازاینرو تکیۀ صرف بر راهکارهای غیرعلمی ممکن است فرصت طلایی پیشگیری مؤثر را از مخاطب بگیرد.
در مقابل، روشهای ثابتشده و علمی مانند واکسیناسیون با واکسنهایی نظیر گارداسیل، در کنار رعایت اصول رفتار جنسی ایمن، تا امروز مطمئنترین و مؤثرترین راه پیشگیری از ابتلا به HPV و زگیل تناسلی محسوب میشوند و توصیه میشود در اولویت اقدامات پیشگیرانه قرار گیرند.
