وقتی سنگ کلیه از بافت کلیه جدا میشود و وارد مسیر خروج ادرار (یعنی مجاری ادراری) میشود، ممکن است در بخشی از این مسیر به نام حالِب گیر کند. این اتفاق به پیگیری فوری نیاز دارد؛ زیرا ممکن است باعث انسداد مسیر ادرار شود که وضعیتی اورژانسی است.
حالب لولهای باریک و عضلانی است که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل میکند. سنگهای کوچک معمولاً میتوانند از این مسیر عبور کنند؛ اما سنگهای بزرگتر ممکن است در یکی از سه نقطۀ شایع گیرکردن سنگ متوقف شوند:
- محل اتصال لگنچه کلیه به حالب؛
- بخش میانی حالب، جایی که حالب از روی شریانهای اصلی لگن (عروق ایلیاک) عبور میکند؛
- محل ورود حالب به مثانه.
زمانی که سنگ در این نقاط گیر میکند، حالب برای حرکت دادن آن منقبض میشود. این انقباضات شدید عضلانی در حالی انجام میشوند که سنگ جسمی سخت و تیز است. این اتفاق باعث تحریک گیرندههای درد در دیوارۀ حالب و ایجاد درد تیز و شدید پهلو میشود. درد معمولاً بهصورت موجی بوده و ممکن است به پایین شکم، کشالۀ ران یا دستگاه تناسلی تیر بکشد.
سایر علائم شامل سوزش یا تکرر ادرار، وجود خون در ادرار (هماچوری)، تهوع و استفراغ، و در صورت عفونت، تب و لرز است. اگر جریان ادرار در مسیر حالب بهطور کامل مسدود شود، فشار در کلیه زیاد میشود و خطر آسیب کلیوی یا ورم کلیه (هیدرونفروز) وجود دارد.
در صورت بروز درد ناگهانی و شدید، تب یا کاهش محسوس جریان ادرار باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. تأخیر در درمان میتواند منجر به عفونت شدید کلیه (پیلونفریت) یا آسیب دائمی به بافت کلیه شود. روش درمان بسته به اندازه و محل سنگ متفاوت است و ممکن است شامل دارودرمانی، سنگشکنی یا جراحی آندوسکوپی باشد.
