نفرکتومی چیست؟ جراحی برداشتن کلیه (پارشیال و رادیکال)

نفرکتومی یک عمل جراحی است که در آن بخشی از کلیه یا تمام آن برداشته می‌شود. این جراحی زمانی انجام می‌شود که کلیه به دلیل بیماری یا آسیب شدید قابل حفظ نباشد یا فرد کلیۀ خود را اهدا کرده باشد. از نظر پزشکی، یک کلیه سالم توانایی تصفیه خون را دارد و بدن معمولاً خود را با این شرایط تطبیق می‌دهد. البته، در این شرایط، مراقبت از تک‌کلیۀ سالم اهمیت زیادی دارد.

این جراحی بسته‌به شرایط بیمار و نوع مشکل کلیه، به دو روش باز و کم‌تهاجمی – مثل لاپاراسکوپی – انجام می‌شود. 

در ادامه این مطلب، درباره انواع روش‌های نفرکتومی، تفاوت آن‌ها با یکدیگر و مزایای هر کدام صحبت خواهیم کرد. همچنین به این موضوع می‌پردازیم که دوران نقاهت این جراحی چقدر طول می‌کشد و درنهایت به نکاتی که باید پس از نفرکتومی بدانید، اشاره خواهیم کرد.

نفرکتومی چیست و چرا انجام می‌شود؟

گاهی لازم است برای مدیریت یک مشکل جدی کلیوی و پیشگیری از عوارض بیشتر آن در بدن تمام کلیه یا بخشی از آن برداشته شود؛ به این جراحی نفرکتومی می‌گویند. این جراحی به دلایل مختلفی انجام می شود که در ادامه دربارۀ آن‌ها صحبت می‌کنیم:

• درمان سرطان: شایع‌ترین دلیل انجام نفرکتومی، درمان سرطان کلیه است. در این شرایط، برداشتن بخشی از کلیه یا کل آن باعث کنترل بیماری و جلوگیری از گسترش تومور به قسمت‌های دیگر بدن می‌شود.
• اهدای کلیه (پیوند): در برخی موارد، کلیه کاملاً سالم از فرد زنده برداشته می‌شود تا به بیمارانی که کاندید پیوند هستند، پیوند زده شود.
• آسیب فیزیکی شدید (تروما): گاهی اوقات ضربه‌های شدید مانند تصادف یا سقوط از ارتفاع باعث له‌شدگی یا آسیب غیرقابل‌ترمیم کلیه‌ها می‌شوند. در این شرایط، برداشتن کلیه تنها راه نجات جان بیمار خواهد بود.
• بیماری‌های غیرسرطانی کلیه: از دلایل دیگر می‌توان به بیماری‌های جدی کلیه ازجمله موارد زیر اشاره کرد:
  • عفونت‌های شدید و مزمن کلیه که به درمان دارویی پاسخ نداده‌اند؛
  • تومورهای خوش‌خیم بزرگ که باعث تخریب بافت کلیه شده‌اند؛
  • ناهنجاری‌ها یا نقص‌های مادرزادی کلیه؛
  • سنگ‌های بزرگ یا کیست‌هایی که به‌مرور زمان عملکرد کلیه را مختل کرده‌ان

انواع جراحی: چقدر از کلیه برداشته می‌شود؟

این‌ که در عمل نفرکتومی چه مقدار از کلیه برداشته شود، به عوامل متعددی بستگی دارد؛ ازجمله اندازۀ تومور، محل قرارگیری آن در کلیه، میزان درگیری بافت‌های اطراف و وضعیت کلی عملکرد کلیه‌ها. بر این اساس، نفرکتومی انواع مختلفی خواهد داشت. به‌طورکلی، انواع نفرکتومی را می‌توان موارد زیر دانست.

 برداشتن کامل کلیه (نفرکتومی رادیکال) 

نفرکتومی رادیکال یا توتال، به جراحی‌ای گفته می‌شود که در آن کل کلیه برداشته می‌شود. در این روش، بسته به شرایط بیماری، بافت‌های اطراف کلیه نیز ممکن است همراه آن خارج شوند. در نفرکتومی رادیکال، بسته به شرایط بیمار، ممکن است علاوه بر خارج کردن کل کلیه، قسمت‌های دیگر همچون موارد زیر نیز برداشته شوند:

• برداشتن بافت چربی اطراف کلیه و پوشش محافظ آن (فاسیای ژروتا)؛
• برداشتن غده فوق‌کلیوی (آدرنال)، فقط درصورتی‌که تومور بزرگ باشد یا به قسمت بالایی کلیه نزدیک شده باشد؛
• برداشتن غدد لنفاوی مجاور برای بررسی احتمال گسترش سرطان.

چرا نفرکتومی رادیکال انجام می‌شود؟

ازاین‌روش زمانی استفاده می‌شود که جراحی نفرکتومی پارشیال اثربخش نباشد. از مهم‌ترین دلایلی که منجر به نفرکتومی رادیکال می‌شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• برداشتن کلیۀ سرطانی؛
• تومورهای بزرگ، معمولاً بزرگ‌تر از ۷ تا ۱۰ سانتی‌متر؛
• نزدیک بودن تومور به مرکز کلیه یا عروق اصلی کلیه؛
• وجود چندین تومور در یک کلیه؛
• نفوذ تومور به سیاهرگ اصلی کلیه؛
• زمانی که حفظ کلیه خطرناک یا غیرممکن باشد.

در این موارد، برداشتن کلیه ایمن‌ترین و مؤثرترین روش برای کنترل بیماری و پیشگیری از پیشرفت آن خواهد بود.

برداشتن بخشی از کلیه (نفرکتومی پارشیال) 

در نفرکتومی پارشیال یا نفرکتومی جزئی، فقط تومور یا بخش آسیب‌دیده کلیه برداشته می‌شود و بافت سالم کلیه تا حد ممکن در بدن باقی می‌ماند. حفظ بافت سالم کلیه باعث می‌شود تصفیه خون در بدن بهتر انجام شود و درعین‌حال، خطر بروز نارسایی کلیه یا بیماری مزمن کلیوی در سال‌های بعد کاهش پیدا کند.

البته باید توجه داشت که همه بیماران کاندید این روش نیستند. انجام نفرکتومی پارشیال به عواملی مانند محل دقیق تومور، اندازه آن و میزان درگیری بافت‌های اطراف بستگی دارد.

چه زمانی نفرکتومی پارشیال مناسب است؟

نفرکتومی جزئی معمولاً در شرایط زیر به‌عنوان روش درمان انتخاب می‌شود:

• تومورهای کوچک، معمولاً زیر ۷ تا ۱۰ سانتی‌متر؛
• تومورهایی که در لبه یا کناره‌های کلیه قرار دارند؛
• وجود تومور در هر دو کلیه؛
• بیماران دارای زمینه ارثی سرطان کلیه؛
• افرادی که تنها یک کلیه دارند یا عملکرد کلیه آن‌ها کاهش یافته است.

روش‌های انجام عمل: لاپاراسکوپی و باز

عمل نفرکتومی از نظر روش جراحی به دو شکل انجام می‌شود: جراحی کم‌تهاجمی (لاپاراسکوپی یا رباتیک) و جراحی باز. این‌که کدام روش انتخاب شود، به شرایط بیمار و نوع، میزان و محل درگیری کلیه بستگی دارد. در ادامه این بخش، بیشتر درباره این روش‌ها توضیح خواهیم داد.

لاپاراسکوپی 

در جراحی لاپاراسکوپی نفرکتومی، دسترسی به کلیه از طریق چند برش بسیار کوچک انجام می‌شود. اندازه این برش‌ها معمولاً بین ۰٫۵ تا ۱ سانتی‌متر است.  مهم‌ترین مزیت این روش کم‌تهاجمی، خونریزی کمتر آن است. این مزیت در کنار کوچکی برش‌ها، باعث می‌شود بیمار دوران نقاهت کوتاه‌تری داشته باشد.

 از این‌ روش می‌توان برای نفرکتومی رادیکال یا نفرکتومی پارشیال استفاده کرد و در بسیاری از مراکز درمانی به‌عنوان روش استاندارد درمان سرطان کلیه شناخته می‌شود.

مراحل کلی جراحی نفرکتومی کم‌تهاجمی را می‌توان به‌صورت زیر توصیف کرد:

1. ایجاد چند برش کوچک روی شکم یا پهلو؛
2. ورود دوربین لاپاراسکوپ برای مشاهده دقیق فضای داخلی شکم روی مانیتور؛
3. وارد کردن گاز دی‌اکسید کربن به حفره شکم برای ایجاد فضای کافی و افزایش دید جراح؛
4. جداسازی کلیه یا تومور؛
5. خارج کردن کلیه یا تومور از طریق یک برش کمی بزرگ‌تر یا با استفاده از کیسه مخصوص جراحی.

جراحی نفرکتومی لاپاراسکوپی بسته به نوع جراحی (جزئی یا کامل)، پیچیدگی ضایعه و شرایط آناتومیک بیمار و اینکه ربایتک باشد یا معمولی، معمولاً بین ۲ تا ۴ ساعت طول می‌کشد.  

 انواع روش‌های لاپاروسکوپی (معمولی و رباتیک)

خود جراحی لاپاراسکوپی نفرکتومی نیز به دو شکل انجام می‌شود که تفاوت آن‌ها در استفاده از ابزارهای جراحی است، اما هدف هر دو روش یکسان است.

• لاپاراسکوپی معمولی: در این روش، جراح ابزارهای بلند و ظریف لاپاراسکوپی را مستقیماً با دست و از طریق برش‌های کوچک به داخل بدن هدایت می‌کند. جراح تمام حرکات را به‌صورت مستقیم انجام می‌دهد. این روش سال‌هاست که استفاده می‌شود و برای بسیاری از موارد ایمن‌ترین و مؤثرترین روش به‌حساب می‌آید.
• لاپاراسکوپی رباتیک: در لاپاراسکوپی رباتیک، جراح پشت یک کنسول مخصوص می‌نشیند و بازوهای رباتیک را کنترل می‌کند. این بازوها ابزارهای جراحی را با دقت بسیار بالا حرکت می‌دهند. از مهم‌ترین ویژگی‌های این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • دقت بیشتر؛
  • دامنه حرکتی وسیع‌تر؛
  • کنترل بهتر در فضاهای محدود.

مزایای لاپاراسکوپی نسبت به جراحی باز

در مقایسه با جراحی باز، لاپاراسکوپی (معمولی و رباتیک) مزایای بیشتری دارد که عبارت‌اند از:

• خونریزی کمتر در حین جراحی؛
• جای زخم کوچک‌تر و نمای ظاهری بهتر؛
• درد بسیار کمتر پس از عمل و ترخیص سریع‌تر از بیمارستان (معمولاً حدود ۲ روز)؛
• امکان شروع سریع‌تر درمان‌های تکمیلی در صورت نیاز (مانند درمان دارویی پس از جراحی)؛
• اثربخشی مشابه جراحی باز در درمان سرطان کلیه.

به‌طورکلی، زمانی که شرایط اجازه دهد، لاپاراسکوپی می‌تواند به‌اندازه جراحی باز اثربخش باشد، با این مزیت که عوارض کمتر و دوران نقاهت کوتاه‌تری نیز دارد.

جراحی باز    

در جراحی باز نفرکتومی، دسترسی به کلیه از طریق یک برش بزرگ و مستقیم ایجاد می‌شود. طول این برش معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر است و محل آن، بسته به موقعیت کلیه و تومور، می‌تواند روی پهلو، شکم یا پشت باشد.

در برخی موارد، برای دسترسی بهتر، لازم است یک دنده برداشته شود تا فضای کافی برای مشاهده و کنترل عروق کلیه فراهم شود. در این روش، جراح برای رسیدن به کلیه ناچار است سایر اندام‌های اطراف را کنار بزند تا به کلیه و عروق اصلی آن دسترسی پیدا کند.

مدت زمان جراحی باز معمولاً بین ۳ تا ۴ ساعت است، اما در موارد پیچیده‌تر (مانند تومورهای بزرگ یا درگیری عروق)، ممکن است این زمان بیشتر نیز شود.

چه زمانی باید جراحی باز نفرکتومی انجام داد؟

باوجود پیشرفت روش‌های کم‌تهاجمی، جراحی باز هنوز هم در برخی شرایط بهترین گزینه درمانی است. ازجمله این شرایط می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وقتی تومورها بسیار بزرگ یا نزدیک به مرکز کلیه هستند؛
• زمانی که اندام‌های داخلی چسبندگی‌های شدید دارند یا بیمار زخم‌های ناشی از جراحی‌های قبلی شکمی دارد؛
• وقتی تومور به داخل سیاهرگ‌های اصلی بدن گسترش پیدا کرده است؛
• زمانی که روش لاپاراسکوپی یا رباتیک برای بیمار مؤثر نباشد.

عوارض و مشکلات خاص این روش

جراحی باز نفرکتومی به دلیل برش بزرگ‌تر و دستکاری مستقیم بافت‌ها، نسبت به روش‌های کم‌تهاجمی ممکن است با عوارض و مشکلات بیشتری همراه باشد:

• درد بیشتر پس از عمل: به دلیل وسعت برش و درگیری عضلات و اعصاب، میزان درد پس از جراحی باز معمولاً بیشتر از لاپاراسکوپی است و ممکن است برای مدتی به مسکن نیاز داشته باشید.
• جای زخم (اسکار) بزرگ و نمایان: برش طولانی باعث باقی ماندن اسکار بزرگ‌تری روی بدن می‌شود که از نظر ظاهری برای برخی بیماران نگران‌کننده است.
• بی‌حسی یا گزگز اطراف محل برش: در حین ایجاد برش، اعصاب سطحی پوست ممکن است تحت فشار قرار گیرند یا آسیب ببینند. این موضوع می‌تواند منجر به بی‌حسی یا گزگز اطراف زخم شود و در برخی بیماران ماه‌ها باقی بماند.
• درد هنگام تنفس عمیق یا سرفه: نزدیکی محل برش به دنده‌ها و دیافراگم ممکن است باعث احساس درد در زمان تنفس عمیق یا سرفه شود، به‌خصوص در روزهای ابتدایی پس از عمل.
• خطر فتق جراحی: برش بزرگ دیواره شکم می‌تواند در برخی موارد باعث بیرون‌زدگی قسمتی از بافت یا ارگان‌های بدن از محل جراحی شود (فتق)، به‌ویژه اگر بیمار زودتر از زمان توصیه‌شده شروع به انجام کارهای سنگین کند.

نکته مهم: این عوارض در همه بیماران رخ نمی‌دهند، اما شناخت آن‌ها به برنامه‌ریزی بهتر برای مراقبت‌های بعد از عمل و رعایت توصیه‌های پزشکی کمک می‌کند.

هزینه عمل نفرکتومی چقدر است؟

هزینه عمل نفرکتومی عدد ثابتی ندارد و تنها پس از معاینۀ بیمار و مشخص شدن نوع دقیق جراحیمانند نفرکتومی رادیکال یا نفرکتومی پارشیال) مشخص می‌شود. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه عمل نفرکتومی عبارت‌اند از:

• نوع عمل جراحی: نفرکتومی پارشیال معمولاً به دلیل پیچیدگی بیشتر، زمان جراحی طولانی‌تر و نیاز به دقت بالاتر، هزینۀ بیشتری نسبت به نفرکتومی رادیکال دارد.
• وضعیت عمومی بیمار: گاهی اوقات بیمار به دلیل بالا بودن سن، فشار خون، ابتلا به دیابت یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای به مراقبت‌های خاص، بستری طولانی‌تر یا حتی مراقبت در بخش‌ مراقبت‌های ویژه نیاز دارد که طبیعتاً هزینه‌ها را افزایش می‌دهند.
• مدت زمان جراحی: هرچه عمل طولانی‌تر باشد، هزینه‌های مربوط به اتاق عمل، بیهوشی و تجهیزات مصرفی افزایش پیدا می‌کند.
• نوع مرکز درمانی: عمل در بیمارستان‌های دولتی، خصوصی یا مراکز فوق تخصصی هزینه‌های متفاوتی دارد.
• تخصص و تجربه جراح: تجربه و مهارت جراح، به‌ویژه در جراحی‌های پیچیده‌تر، یکی از عوامل مهم در تعیین هزینه است.
• روش انجام جراحی: نفرکتومی لاپاراسکوپی یا رباتیک معمولاً به دلیل استفاده از تجهیزات پیشرفته‌تر، هزینه بیشتری نسبت به جراحی باز دارد.

دوران  نقاهت و بستری پس از عمل

دوران نقاهت پس از نفرکتومی به روش جراحی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. در این دوران، کنترل دقیق وضعیت کلیۀ باقی‌مانده و رعایت توصیه‌های تغذیه‌ای نقش مهمی در بهبود و کاهش عوارض پس از عمل دارند.

نقاهت پس از جراحی باز

دوران نقاهت پس از جراحی باز، به دلیل برش بزرگ‌تر و دستکاری گسترده‌تر بافت‌ها، طولانی‌تر است. معمولاً بیمار بین ۵ تا ۷ روز در بیمارستان بستری خواهد بود. روند بازگشت به زندگی عادی نیز ممکن است ۶ تا ۱۲ هفته طول بکشد. توجه داشته باشید که حداقل در ۶ هفته اول پس از جراحی نباید کارهای سنگین انجام دهید.

نقاهت پس از جراحی لاپاراسکوپی

در روش‌های کم‌تهاجمی، آسیب بافتی کمتر است و بدن سریع‌تر به شرایط عادی برمی‌گردد؛ بنابراین بیمار معمولاً حدود ۲ روز پس از عمل از بیمارستان ترخیص می‌شود و طی ۳ تا ۴ هفته به زندگی عادی خود بازمی‌گردد.

روزهای اول در بیمارستان: چه انتظاری داشته باشیم؟

در روزهای ابتدایی پس از عمل نفرکتومی، بیمار تحت مراقبت دقیق تیم درمان قرار می‌گیرد تا روند بهبودی به‌درستی آغاز شود و از بروز عوارض احتمالی پیشگیری شود. ازجمله اقدامات مراقبتی پس از جراحی نفرکتومی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سوند ادراری: پس از جراحی، یک لوله باریک (سوند) برای تخلیه ادرار در مثانه قرار داده می‌شود. این سوند معمولاً ۱ تا ۲ روز بعد از عمل و زمانی که بیمار قادر به ادرار کردن باشد، خارج می‌شود؛ زمان دقیق آن به شرایط بالینی بیمار بستگی دارد.
• کنترل درد: این مورد در روزهای اول اهمیت زیادی دارد. در ابتدا داروهای مسکن معمولاً از طریق سرم تزریق می‌شوند و با بهبود وضعیت بیمار، مصرف مسکن‌ها به‌صورت خوراکی (قرص) ادامه پیدا می‌کند.
• تحرک و راه رفتن: معمولاً توصیه می‌شود بیمار از روز بعد از عمل به‌تدریج شروع به راه رفتن کند تا از لخته شدن خون در پاها جلوگیری شود و گردش خون نیز بهبود یابد.

عوارض و حس‌های پس از عمل (کاملاً طبیعی)

پس از عمل نفرکتومی ممکن است تغییراتی را احساس کنید که اگرچه می‌توانند نگران‌کننده باشند، اما درواقع بخش زیادی از آن‌ها به واکنش طبیعی بدن به جراحی مربوط می‌شوند. ازجمله این تغییرات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد شانه: این درد معمولاً فقط پس از جراحی لاپاراسکوپی دیده می‌شود و به دلیل باقی‌ماندن مقدار کمی از گاز دی‌اکسید کربن در شکم ایجاد می‌شود. درد شانه موقتی است و با جذب تدریجی گاز، طی چند روز خودبه‌خود کاهش پیدا می‌کند.
• بی‌حسی یا گزگز اطراف محل برش: در زمان ایجاد برش جراحی، ممکن است اعصاب سطحی پوست دچار کشیدگی یا آسیب شوند. به همین دلیل، احساس کرختی، بی‌حسی یا گزگز در اطراف زخم طبیعی است. این حالت در برخی بیماران ممکن است چند هفته تا چند ماه باقی بماند؛ بااین‌حال به‌مرور بهتر خواهد شد.
• خستگی شدید و احساس ضعف: احساس خستگی زیاد و نیاز به خواب بیشتر در هفته‌های اول پس از عمل طبیعی است؛ زیرا بدن در این دوره انرژی خود را صرف ترمیم بافت‌ها و سازگاری با شرایط جدید می‌کند.

علائم هشدار: چه زمانی با پزشک تماس بگیریم؟

در مقابل، برخی علائم نیز وجود دارند که در صورت مشاهده آن‌ها باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. ازجمله این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تب و لرز، قرمزی، تورم یا ترشح از محل بخیه: نشانۀ عفونت؛
• درد، تورم یا احساس گرمی در ساق پا: نشانۀ لخته خون؛
• تنگی نفس یا درد قفسه سینه؛ نشانۀ احتمالی عفونت ریه یا ورود لخته خون به ریه (آمبولی ریه)
• ناتوانی یا مشکل در ادرار کردن: انسداد ادراری ناشی از تورم

آیا بدن با یک کلیه کار می‌کند؟ 

بله. ازنظر پزشکی، بدن می‌تواند با یک کلیه سالم به‌خوبی کار کند و بیشتر افراد پس از نفرکتومی مشکلی نخواهند داشت. پس از برداشتن یک کلیه، کلیه باقی‌مانده دچار رشد جبرانی (هایپرتروفی) می‌شود؛ یعنی به‌تدریج بزرگ‌تر می‌شود تا بتواند ظرفیت تصفیه خون را افزایش دهد. 

در اغلب افراد، یک کلیه سالم به‌خوبی می‌تواند تعادل مایعات بدن را حفظ کند، مواد زائد را دفع کند و الکترولیت‌های بدن را تنظیم کند. البته، زندگی با یک کلیه نیازمند توجه بیشتری به سلامت کلیۀ باقی‌مانده است.

اهمیت دو چندان پیگیری و بررسی مشکلات احتمالی کلیه

پس از نفرکتومی، پیگیری منظم وضعیت کلیه باقی‌مانده اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. در این شرایط، یک کلیه تنها عضو مسئول تصفیه خون و تنظیم تعادل مایعات و الکترولیت‌های بدن است و هیچ کلیه دیگری برای جبران کاهش عملکرد آن وجود ندارد. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام هرگونه اختلال کلیوی مهمی کلیدی در حفظ سلامت بیمار دارد.

بررسی‌های دوره‌ای مانند آزمایش خون برای ارزیابی عملکرد کلیه، بررسی ادرار و کنترل فشار خون، ازجمله مواردی هستند که به تشخیص بیماری‌های کلیه در مراحل اولیه کمک می‌کنند.

توجه کنید که بروز هر علامت غیر طبیعی مانند تغییر در حجم یا رنگ ادرار، تورم اندام‌ها یا افزایش فشار خون نیازمند اقدام سریع و بررسی پزشکی است. در فردی که تنها یک کلیه دارد، حتی اختلال‌های به‌ظاهر خفیف هم باید جدی گرفته شوند، زیرا تأخیر در تشخیص باعث پیشرفت تدریجی آسیب کلیه و ایجاد عوارض جدی‌تر خواهد شد.

‌نکات مهم پس از نفرکتومی برای زندگی با یک کلیه

همان‌طور که قبلاً گفتیم، در اغلب موارد فردی که یک کلیه دارد، می‌تواند به‌خوبی به زندگی خود ادامه دهد؛ اما رعایت نکات ساده زیر موجب حفظ عملکرد کلیه باقی‌مانده در بلندمدت خواهد شد:

• پرهیز از مصرف خودسرانه یا طولانی‌مدت مسکن‌های ضدالتهابی: مصرف مکرر یا طولانی‌مدت داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و ژلوفن (NSAIDs) می‌تواند به کلیه‌ها آسیب بزند. در صورت نیاز به مسکن، می‌توانید از استامینوفن استفاده کنید که گزینه کم‌خطر‌تری است، اما حتماً در این رابطه با پزشک خود مشورت کنید.
• فعالیت بدنی و ورزش منظم: انجام فعالیت بدنی منظم برای حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است. بااین‌حال، بهتر است ورزش‌های سنگینی مانند بوکس، کشتی یا فوتبال حرفه‌ای انجام ندهید؛ زیرا در این ورزش‌ها امکان ضرب‌دیدگی کلیه وجود دارد.
• رژیم غذایی و سبک زندگی سالم: در اغلب موارد، پس از نفرکتومی رژیم غذایی خاصی لازم نیست، مگر این‌که پزشک بر اساس شرایط بیمار لازم بداند مصرف نمک یا پروتئین کاهش یابد. ترک سیگار، کنترل فشار خون و حفظ وزن مناسب از دیگر عوامل مؤثر در محافظت از کلیه باقی‌مانده هستند.

جمع‌بندی

نفرکتومی به جراحی‌ای گفته می‌شود که طی آن بخشی از کلیه یا تمام آن با هدف کنترل بیماری‌های کلیه و آسیب‌های جدی کلیوی برداشته می‌شود. این عمل بیش از همه در درمان سرطان کلیه کاربرد دارد، اما در مواردی مانند آسیب‌دیدگی شدید کلیه، عفونت شدید کلیه یا اهدای کلیه نیز انجام می‌شود.

بسته به شرایط بیمار، نفرکتومی می‌تواند به‌صورت جزئی (پارشیال) یا کامل (ساده یا رادیکال) انجام شود. همچنین روش جراحی ممکن است باز یا کم‌تهاجمی (لاپاراسکوپی و رباتیک) باشد. روش‌های کم‌تهاجمی معمولاً درد کمتر، مدت بستری کوتاه‌تر و دوران نقاهت سریع‌تری دارند؛ بااین‌حال، در برخی شرایط، جراحی باز گزینه مطمئن‌تری خواهد بود.

نکته مهم این است که دوران نقاهت پس از عمل به نوع جراحی بستگی دارد، اما با رعایت مراقبت‌های لازم، توجه به رژیم غذایی و پیگیری‌های پزشکی، بیشتر بیماران می‌توانند به‌تدریج به زندگی عادی خود بازگردند. درنهایت، با توجه به نکاتی که در این مطلب به آن‌ها اشاره کردیم، حتی با یک کلیه نیز می‌توان زندگی عادی و سالمی داشت؛ بنابراین جای نگرانی نیست و بهتر است درمان خود را به تأخیر نیندازید.

سوالات متداول