سنگ کلیه؛ علائم، عوارض و درمان

سنگ کلیه؛ علائم، عوارض و درمان

سنگ کلیه-مطب دکتر قاضی

سنگ های کلیه میتوانند در یک یا هر دو کلیه به وجود بیایند و معمولا بین سن ۳۰ تا ۶۰ سال در افراد ظاهر میشود به طوریکه معمولا از هر ده نفر یک نفر دچار سنگ کلیه میشود. سنگ ها معمولا در کلیه و یا در حالب ها (لوله ای باریکی که کلیه را به مثانه متصل میکند) یافت میشوند و همچنین باعث درد های شدید در بیماران و در صورت عدم درمان باعث عفونت کلیه خواهند شد.

سنگ های کلیوی بسیار شایع هستند اگرچه بخش قابل توجهی بدون علامت باقی می ماند. میزان بروز سالانه حدود 1-2 مورد کولیک حاد کلیه (یا قولنج حالب) در هر 1000 نفر است و خطر متوسط مرگ و میر در حدود 0/5 تا 1 درصد است. مردان بیشتر از زنان مبتلا می شوند وجود سنگ های کلیه در مردان ۳ برابر بیشتر از بانوان میباشد . این اختلاف درصد ابتلای بین جنس  با بالاتر رفتن سن افراد به تدریج از بین می رود. تصور می شود که این مورد به دلیل عوامل مرتبط با سبک زندگی ، مانند چاقی و رژیم غذایی  باشد. اوج سن برای ایجاد سنگ بین 30 تا 50 سال است.

 

سنگ کلیه-مطب دکتر قاضی

علایم سنگ کلیه چیست؟

بسیاری از سنگها بدون علامت هستند و در طی بررسی ها برای سایر شرایط کشف می شوند. ویژگی های کلاسیک قولنج کلیه، درد شدید ناگهانی است این علامت معمولاً به دلیل سنگ در کلیه، لگن کلیه یا حالب ایجاد شده و باعث اتساع، کشش و اسپاسم حالب می شود.

اگر سنگ های شما کوچک باشد ممکن است شما بدون هیچ گونه دردی و با ادرار آن ها را خارج کنید. سنگ های بزرگتر میتوانند باعث چندین علامت دیگر شوند از جمله:

  • درد اطراف شکم
  • درد های مزمن گذران
  • بی حالی و حالت تهوع
  • درد کمر: درد از ناحیه کمر و پهلو ها شروع می شود و به سمت کشاله ران حرکت می کند، ناحیه کمر یا پهلو ها ممکن است به ضربه و لمس حساس باشند ، گاهی اوقات دفع سنگ با دیده شدن خون در ادرار همراه است.
  • درد پهلو : اگر سنگ بالا باشد و باعث انسداد مسیر کلیه شده باشد کپسول کلیه را متسع می کند، درد در پهلو وجود دارد اما با حرکت به سمت پایین، درد به سمت قدامی و کشاله ران حرکت می کند. سنگی که در حال حرکت است اغلب از سنگی که ساکن است دردناک تر است. درد به بیضه، لابیا یا قدام ران منتقل می شود.
  • درد کولیکی یا متناوب: درحالی که درد کولیکی کلیه ها ثابت تر اند ممکن است در فواصل حملات بین درد  دوره های تسکین وجود داشته باشد یا فرد درد مبهمی را در پهلو ها به صورت مداوم حس نماید.

 چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر یکی از علائم زیر را دارید حتما به پزشک خود مراجعه کنید:

  • تب بالا دارید
  • درد مزمن دارید
  • اگر در مواقعی دچار لرز شدید
  • اگر خون در ادرار مشاهده کردید

 

چه عواملی باعث سنگ کلیه می شود؟

1- مواد زاید داخل خون

این مواد میتوانند باعث تشکیل کریستال شوند که این کریستال ها میتوانند داخل کلیه جمع شده و به شکل سنگ دربیایند و این اتفاق بیشتر زمانی رخ میدهد که شما آب کافی ننوشید.

برای جلوگیری از تشکیل سنگ باید روزانه به مقدار کافی آب بنوشید تا دچار کم آبی بدن نشوید نکته حائز اهمیت این است که به مقدار کافی آب بنوشید تا رنگ ادرار شما مایل ب سفید باشد تا از تشکیل مواد زاید که باعث ساخت سنگ در کلیه میشود جلوگیری کنید.

2- برخی از داروها

بعضی از داروها ممکن است باعث افزایش ریسک ابتلای مجدد به سنگ کلیه شوند که این داروها شامل :

  • آسپرین
  • ضد انعقاد ها
  • داروهای مدر یا ادرار آور ( داروهایی که برای درمان ورم اندام ها استفاده می شوند )
  • برخی از آنتی بیوتیک ها
  • برخی از داروهای ضد ویروس (مانند داروهایی که برای درمان ایذر استفاده می شوند)
  • برخی از داروهای ضد صرع

3- افزایش اوره و کلسیم خون

 

 

9a21f9a9 ed7e 4aa1 914b e5479afc4fcb e1669121238349

آیا سنگ کلیه دردسر ساز است؟

سنگ ها میتوانند باعث مسدود شدن جریان ادرار شوند و این امر باعث ناتوانی کلیه در عبور دادن و خارج کردن مواد زاید از کلیه می شود و ممکن است عوارض زیر را در بر داشته باشد:

  • انسداد کامل جریان ادرار از کلیه، میزان فیلتر کردن مواد زائد و عملکرد کلیه را کاهش میدهد و اگر این انسداد بیشتر از 48 ساعت طول بکشد سبب آسیب برگشت ناپذیر به کلیه میشود.
  • اگر سنگ های حالب بعد از چهار هفته دفع نشوند و مسیر ادرار را مسدود نمایند خطر عوارضی جدی مانند بدتر شدن عملکرد کلیه، عفونت و تنگی مجرای ادرار را بالا میبرند عفونت نیز ممکن است خطرناک باشد و باعث مرگ و میر شود.
  • انسداد طولانی مدت زمینه ساز عفونت شدید کلیه یا همان پیلونفریت است.

 

انواع سنگ کلیه

سنگهای کلیه در اندازه ها , شکلها و رنگ های مختلفی هستند بعضی ها شبیه دانه های شن اند و در موارد نادری می‌توانند به اندازه ی یک توپ گلف رشد کنند، انواع سنگ های کلیه شامل موارد زیر است:

  • سنگ های کلسیومی(شایع ترین نوع سنگ ها، سنگهای کلسیومی اند )
  • سنگ های استرووایتی (که معمولا در اثر عفونت ادراری و در خانم ها ایجاد میشوند)
  • سنگ های اوریک اسیدی(معمولا در اثر مقدار زیاد اسید در ادرار تشکیل میشوند)

 

آیا سنگ های کلیه عود کننده هستند؟

وقتی سنگ تشکیل شد بدن شما سعی میکند توسط ادرار آن را خارج کند اکثر سنگ ها به اندازه ای کوچک هستند که میتوانند توسط ادرار از بدن شما خارج شوند و فقط سنگ های بزرگتر هستند که ممکن است نیاز به خارج سازی و عمل جراحی پیدا کنند.

تخمین زده میشود که نصف کسانی که سنگ کلیه داشته اند در ۵ سال بعد دوباره سنگ کلیه را تجربه میکنند، افرادی که مدام دچار سنگ کلیه میشوند کسانی هستند که:

  • رژیم غذایی پر پرتئین و کم فیبر دارند .
  • غیر فعال یا زمین گیر هستند .
  • سابقه فامیلی ابتلا به سنگ کلیه دارند .
  • قبلا چندین بار عفونت کلیه یا عفونت ادراری داشته اند .
  • سابقه ابتلا به سنگ کلیه داشته اند (به خصوص اگر قبل از سن ۲۵ سالگی دچار سنگ کلیه شده باشند)

 

تشخیص سنگ کلیه

پزشک متخصص معمولا از روی علایم و سابقه پزشکی بیمار سنگ کلیه را تشخیص می دهد، جهت تشخیص از آزمایش های ذیل استفاده میشود :

  • آزمایش ادرار جهت تشخیص عفونت ادراری و وجود تکه های سنگ در ادرار
  • آزمایش و بررسی هر سنگی که از ادرار دفع شود
  • آزمایش خون جهت چک عملکرد صحیح کلیه ها و همچنین برای سنجش سطح خونی موادی که باعث تشکیل سنگ کلیه میشود مانند کلسیم

اگر شما درد شدیدی دارید ممکن است ناشی از ابتلا به سنگ کلیه باشد، در اینصورت پزشک متخصص شما را جهت سی تی اسکن اورژانسی یا سونوگرافی به بیمارستان ارجاع می دهد:

  • بزرگسالان باید سی تی اسکن انجام دهند .
  • خانوم های باردار باید سونوگرافی انجام دهند .
  • کودکان و افراد زیر ۱۶ سال نیز بایدسونوگرافی انجام دهند که اگر در اسکن موردی یافت نشد ممکن است سی تی اسکن بدون تزریق ماده حاجب با دوز پایین تجویز شود.

 

 

سنگ کلیه-مطب دکتر قاضی

سنگ کلیه چگونه درمان می شود؟

بسیاری از سنگ های کلیه به اندازه ای کوچک هستند که ممکن است با ادرار کردن از بدن شما خارج شوند و شما به راحتی در خانه میتوانید آن ها را درمان کنید اما سنگ های کوچک نیز میتوانند دردناک باشند اگرچه که این درد ها چند روزی بیشتر طول نمیکشد و با از بین رفتن سنگ ها خودبخود تسکین می یابند. پزشک توصیه هایی برای کاهش درد ها و نشانه های درد کلیه شما میکند که شامل موارد زیر است:

  • همیشه به مقدار کافی آب بنوشید
  • اضافه کردن آبلیمو به آب
  • خودداری از خوردن مایعات گازدار
  • کاهش مقدار مصرف نمک در غذا

 

اگر سنگ کلیه شما باعث دردهای مزمن و طولانی شود پزشک ممکن است شما را جهت ادامه درمان به بیمارستان ارجاع دهد:

1- درمان دارویی

جهت تسهیل عبور سنگ ممکن است از درمان دارویی دفع کننده استفاده شود، این روش در مواردی که نیازی به عمل اورژانسی نیست مفید است.

در این مورد داروهای بلوک کننده های کانال کلسیومی (به عنوان مثال نفیدیپین) یا آلفا بلاکرها ( به عنوان مثال تامسولوسین) تجویز می شود زمانی که آلفا بلاکر استفاده میشود گاهی اوقات یک داروی کورتیکو استرویید نیز مانند پردنیزولون، به عنوان داروی کمکی تجویز میشود.

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID)، معمولاً به صورت دیکلوفناک عضلانی یا مقعدی، باید برای تسکین درد شدید کولیک کلیه در ردیف اول قرار گیرند. NSAID ها برای این موارد از مخدرها موثرتر هستند و تمایل کمتری به ایجاد حالت تهوع دارند. با این حال، اگر در درد شدید کولیک کلیوی به مرفین تزریقی نیاز باشد، میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.

توجه :اکثر سنگها خود به خود عبور می کنند اما ممکن است 1-3 هفته طول بکشد. بیمارانی که از سنگشان دفع نشده و یا علائم آنها ادامه دارد باید پیشرفت دفع سنگ را حداقل در فواصل هفتگی کنترل کنند تا از سلامت کلیه خود اطمینان حاصل نمایند. مدیریت محافظه کارانه ممکن است تا سه هفته ادامه یابد، مگر اینکه بیمار قادر به کنترل درد نباشد، یا اگر علائمی از عفونت جدی یا انسداد جدی مسیر کلیه بروز پیدا کند.

20190522 081301 286546 viem dai be than.max 800x800 1

 

2- عمل جراحی

اگر سنگ های کلیه شما به اندازه ای باشد ک نتواند خارج شوند باید با عمل جراحی خارج شوند روش های اصلی خارج کردن سنگ های کلیه شامل :

  • استفاده از امواج اولتراسوند یا (SWL)
  • یوروتروسکوپی
  • PCNL

 

درمان سنگ کلیه؛ امواج اولتراسوند (SWL)

در این روش از امواج فراصوت (اولتراسوند) جهت تعیین محل سنگ استفاده میشود. سپس امواج فراصوت به وسیله ماشین مخصوصی به طرف سنگ ها فرستاده میشوند تا سنگ ها به قطعات کوچکتر خرد شده و به داخل ادرار بریزند.

این روش برای بیمار کمی دردناک است و برای انجام پروسه نیاز است به بیمار داروهای مسکن داده شود و شما ممکن است به بیشتر از یک جلسه درمان با این روش برای درمان سنگ کلیه بزرگ نیاز داشته باشید.

 

درمان سنگ کلیه؛ یوروتروسکوپی

به معنی عبور دادن تلسکوپ باریک و بلندی داخل مجاری ادرار از مجرا تا مثانه و سپس به حالب ها (لوله های اتصال دهنده مثانه به کلیه) میباشد. جراح در این روش نیز با وسایل مخصوص اقدام به خارج کردن سنگ میکند یا با استفاده از لیزر سنگ ها را خرد و به قطعات کوچکتری تبدیل کند که وسیله ادرار از بدن خارج شوند.

 

درمان سنگ کلیه از طریق سوراخ کردن پوست یا PCNL

در این روش از وسیله باریک و تلسکوپ مانندی به نام نفروسکوپ استفاده میشود. برش پوستی در ناحیه پشت شما (ناحیه کلیوی) داده میشود و سپس نفروسکوپ از آن راه وارد کلیه میشود. سپس سنگ کلیه از همان راه خارج یا به وسیله انرژی بادی به تکه های کوچک تر تبدیل میشود.این روش همیشه تحت بیهوشی عمومی انجام میشود.

 

سنگ کلیه-مطب دکتر قاضی

 

درمان سنگ کلیه ریرس (RIRS)

این روش عموما برای سنگ هایی استفاده می شود که به سنگ شکن برون اندامی مقاوم بوده اند یا در قسمت تحتانی کلیه بوده و پس از سنگ شکن دفع نشده اند یا اندازه و محل سنگ های کلیه برای جراحی و انجام PCNL مناسب نمی باشند.

به طور مثال اگر یک سنگ زیر 2 سانتی متر در کلیه وجود داشته باشد که به سنگ شکن برون اندامی مقاوم باشد مزیت ریرس نسبت به PCNL این است که بافت کلیه سوراخ نشده و جراح از طریق مثانه، تلسکوپ و لنز خود را به داخل کلیه فرستاده و سنگ را با اشعه لیزر هولمیوم خورد می نماید و آن را خارج می کند.

قابل ذکر است که هزینه های انجام این روش اگرچه مزایای آن عموما بیشتر از PCNL است اما نسب به عمل PCNL نیز به مقدار قابل نوجهی بالاتر می باشد.

 

آیا عمل جراحی عوارض دارد؟

عوارض همیشه بعد از درمان سنگ های بزرگ اتفاق میافتد و بسته به نوع درمان و اندازه سنگ های شما متفاوت است و  شامل موارد زیر میشود :

  • سپسیس یا عفونت منتشره داخل خون که به تمام نقاط بدن منتشر میشود .
  • بسته ماندن حالب به وسیله قطعات باقی مانده سنگ .
  • صدمه فیزیکی به حالب
  • عفونت اداری
  • خونریزی بعد از عمل
  • درد

 

بهترین راه پیشگیری از سنگ کلیه

بهترین راه برای پیشگیری از سنگ کلیه این است که در طی روز به اندازه کافی آب بنوشید و از کم آبی بدن خود جلوگیری کنید.  علاوه بر نوشیدن آب، رعایت این موارد نیز توصیه می شود:

  • نوشیدنی هایی مانند چای و قهوه نیز جز مایع دریافتی به حساب می آیند اما آب سالم ترین و بهترین گزینه جهت جلوگیری از سنگ کلیه است.
  • مقداری آب لیمو تازه به آب بیافزایید .
  • از مصرف نوشیدنی های گاز دار بپرهیزید .
  • نمک زیادی مصرف نکنید .
  • ورزش های پر تحرک مانند دو میدانی و کوهنوردی به دفع سنگ کلیه کمک می کنند
  • پاک نگه داشتن ادرار : شما با مشاهده رنگ ادرار میتوانید رقیق بودن آن را تشخیص دهید هر چه ادرار تیره تر باشد غلظت آن نیز بیشتر است در هنگام صبح ادرار معمولا به رنگ تیره است زیرا حاوی مواد زایدی است که بدن در طی شب تولید کرده است.
  • در مواقع گرما یا ورزش جهت جایگزینی مایعات از دست رفته با عرق، به مقدار کافی آب بنوشید.
  • بسته به نوع سنگ کلیه پزشک ممکن است مصرف انواع خاصی از غذا را ممنوع کند.

 

آدرس مطب: مشهد، آزادشهر، چهارراه میلاد به سمت میدان استقلال، جنب بانک رفاه
شماره تماس: ۰۹۳۹۷۸۰۵۹۰۲ | شنبه تا چهارشنبه از ساعت 10 الی 14 و 17 الی 21

جهت نوبت دهی آنلاین از طریق راه های زیر اقدام فرمایید
پست های مرتبط
زود انزالی دکتر مهدی قاضی
آلت تناسلی

زود انزالی(انزال زودرس)

فهرست عناوین این مقاله بر خلاف تصور خیلی از افراد انزال زودرس یک بیماری نیست

دکتر مهدی قاضی- دیورتیکول مثانه
مثانه

دیورتیکول مثانه

دیورتیکول مثانه کیسه‌ای برجسته به بیرون در دیواره مثانه است که می‌تواند مادرزادی باشد یا

5 1 رای
امتیاز مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
(اختیاری - نمایش داده نمی شود)
(اختیاری - نمایش داده نمی شود)
0 پرسش و پاسخ
بازخورد داخلی
دیدن همه دیدگاه ها
0
فکر شما را دوست دارم ، لطفا نظر دهیدx
اینستاگرام تلگرام تماس در ساعات کاری